°C

„WOLNOŚĆ PO WIELKOPOLSKU” – posłuchaj cyklu dokumentalnego Cezarego Galka

FOTO C.GALEK (ze zbiorów Janusza Kamerduły)
 

Powstanie Wielkopolskie w domowych archiwach i pamięci lubuskich rodzin.

1 października 2021 roku Sejm RP przyjął ustawę zgłoszoną przez prezydenta Andrzeja Dudę ustanawiającą święto państwowe – Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, który obchodzony będzie corocznie 27 grudnia. Celem tego działania jest upowszechnienie wiedzy o zwycięskim powstaniu.

Powstanie wielkopolskie wybuchło właśnie 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. W pierwszym okresie walk, do końca roku, Polakom udało się zdobyć większą część miasta. Ostatecznie zostało ono wyzwolone 6 stycznia 1919 r., kiedy przejęto lotnisko. Do połowy stycznia wyzwolono też większą część Wielkopolski. Zdobycze powstańców potwierdził rozejm w Trewirze, podpisany przez Niemcy i państwa Ententy 16 lutego 1919 r. W myśl jego ustaleń, front wielkopolski został uznany za front walki państw sprzymierzonych. Ostateczne zwycięstwo przypieczętował podpisany 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski, w którego wyniku do Polski powróciła prawie cała Wielkopolska.

Powstanie Wielopolskie podobnie jak inne historyczne daty związane z historią Polski najczęściej kojarzy nam się z faktami zapisanymi w szkolnych podręcznikach. To historia pomnikowa i okazjonalna a przez to mało popularna. Okazuje się jednak, że losy powstańców są wciąż żywe w pamięci rodzin, które przechowują nie tylko powstańcze pamiątki, ale także wciąż jeszcze emocjonalne wspomnienia po swoich ojcach i dziadkach.

W  lutym 2018 roku w Archiwum Państwowym Zielonej Górze otwarto  wystawę czasową poświęconą Powstaniu Wielkopolskiemu przygotowaną we współpracy z Lubuskim Muzeum Wojskowym w Drzonowie. Organizatorzy  zaapelowali do Lubuszan o wypożyczanie pamiątek rodzinnych związanych z tym tematem, aby wzbogacić własne zasoby i nadać jej bardziej podmiotowy charakter. Odzew był natychmiastowy, a na wernisażu pojawili się potomkowie Powstańców. Warto wspomnieć, że za przygotowanie ekspozycji odpowiadali młodzi pracownicy obu instytucji:  archiwista Marcin Nowak i historyk Błażej Mościpan, który ma też własne rodzinne tradycje związane z powstaniem. Było to powodem zainteresowania tematem i podstawą pomysłu wystawy.  Inicjatywa ta wpisała się w ogólnopolskie obchody ogłoszonego wtedy przez Sejm RP Roku Powstania Wielkopolskiego, a także obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Na kanwie tych wydarzeń powstały w cyklu tematycznym dwa reportaże, które Państwu przypomnimy.

W części pierwszej pt. „W drodze do Niepodległej „ poznaliśmy okoliczności przygotowania wystawy z rodzinną historią dumnego z pradziadków Błażeja Mościpana w tle.

Po emisji I cz. rozmowa z Błażejem Mościpanem.

W drugiej (2.01.2022)  pojawiły się historie ofiarodawców, ich rodzinne historie, ożywimy fakty zapisane w zachowanych pamiątkach.

Po emisji II cz. rozmowa z Błażejem Mościpanem.

Podczas nagrań do reportażu.(Foto C. Galek)


REKLAMA


Komentuj odpowiedzialnie! Odnoś się do treści informacji, nie obrażaj rozmówców, nie używaj słów niecenzuralnych. Rozgłośnia zastrzega sobie prawo do moderacji komentarzy naruszających te zasady. Administratorem Twoich komentarzy jest Facebook, który może stosować do nich także "Zasady społeczności Facebooka".

W trosce o bezpieczeństwo użytkowników, komentarze zawierające linki nie są publikowane.



Skomentuj na Facebooku



Polub naszą stronę na Facebooku