°C

40 lat temu zmarł kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia [ARCHIWALNE DŹWIĘKI]

Fot. Archiwum Główne Akt Dawnych, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=36920894
 

40 lat temu, 28 maja 1981 roku, zmarł kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia - wybitny mąż stanu, obrońca praw człowieka, Kościoła i narodu, uważany za jednego z największych Polaków XX wieku. Miał 79 lat.

Pośmiertnie, w 1994 roku, został uhonorowany Orderem Orła Białego. 12 września bieżącego roku w Warszawie odbędzie się uroczystość beatyfikacji kardynała Wyszyńskiego.

Prymas Wyszyński kierował Kościołem katolickim w Polsce w latach 1948-1981. Był autorem Jasnogórskich Ślubów Narodu, w latach 1957-65 prowadził Wielką Nowennę, a w 1966 roku – uroczystości Millenium Chrztu Polski. Z jego inicjatywy w 1965 roku episkopat wystosował orędzie do biskupów niemieckich, zawierające słowa przebaczenia i prośbę o pojednanie obu narodów. W swoich działaniach kierował się dobrem Kościoła i polską racją stanu. Wypowiadając się w imieniu narodu, bronił również praw osób innych wyznań i niewierzących. Prowadzące walkę z Kościołem komunistyczne władze aresztowały i internowały hierarchę na trzy lata, bez sądu i możliwości obrony. Niezłomną postawę prymasa doceniali nawet jego polityczni przeciwnicy.

40 lat temu zmarł kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia [ARCHIWALNE DŹWIĘKI] | Radio Zachód

Prymas Tysiąclecia walczył z chorobą nowotworową

W ostatnich miesiącach życia prymas Stefan Wyszyński walczył z chorobą nowotworową, nie rezygnując z obowiązków. Komunikat o jego śmierci (28 maja 1981) podało Polskie Radio we wszystkich programach:

Doświadczył niemieckiego i sowieckiego totalitaryzmu

Prymas Stefan Wyszyński, który doświadczył niemieckiego i sowieckiego totalitaryzmu, przeciwstawiał się komunistycznej ideologii. Bronił praw człowieka, kultury i tożsamości narodu, budził sumienia. W okresie nasilonych represji skierował do władz memoriał, w którym mówił, że Kościół nie może pójść na dalsze ustępstwa w obliczu krzywd, jakich doznają zarówno hierarchowie, jak i społeczeństwo. Znalazły się w nim słynne słowa:

„Rzeczy Bożych na ołtarzach cesarza składać nie wolno. Non possumus! (Nie możemy)”.

Był to wyraźny sprzeciw prymasa, uważanego za „interreksa” występującego w imieniu narodu.

Podczas ostatniej przed aresztowaniem procesji Bożego Ciała w Warszawie w 1953 roku, kardynał Stefan Wyszyński mówił:

Wkrótce potem, 25 września 1953 roku, prymas Wyszyński został aresztowany i trzy lata przebywał w odosobnieniu. Podczas internowania opracował program odnowy życia religijnego w Polsce, zawarty w Jasnogórskich Ślubach Narodu.

Kardynał Wyszyński wrócił do Warszawy 28 października 1956 roku. W przemówieniu radiowym wygłoszonym w Wigilię zwrócił się z orędziem do Polaków w kraju i za granicą:

Organizator Millenium Chrztu Polski

Prymas Stefan Wyszyński był głównym organizatorem obchodów Millenium Chrztu Polski w 1966 roku. 17 kwietnia w katedrze poznańskiej podkreślił doniosłość jubileuszu:

Komunistyczne władze nie zgodziły się, aby papież Paweł VI i zagraniczni biskupi przybyli do Polski na uroczystości Milenium Chrztu. Utrudniały też wszelkimi sposobami uczestnictwo wiernych w tych obchodach. Mimo to, 3 maja 1966 roku w Częstochowie, tysiące rodaków pod przewodnictwem prymasa Stefana Wyszyńskiego jako legata papieskiego odnowiły Śluby Jasnogórskie:

Ojczyzna: wspólnota zjednoczonych wiarą, kulturą i historią

Prymas Stefan Wyszyński konsekwentnie bronił polskiej racji stanu, uznając potrzeby i dobro państwa za najwyższą normę działania. Służąc Kościołowi, służył ojczyźnie, którą rozumiał jako wspólnotę ludzi zjednoczonych wiarą, kulturą i historią. Wielokrotnie upominał się o godność człowieka i jego prawa, otwarcie sprzeciwiając się komunistycznym rządom.

W 1972 roku w Warszawie przestrzegał:

Uczestnik konklawe podczas którego Polak został papieżem

Kardynał Stefan Wyszyński brał udział w czterech konklawe, także w październiku 1978 roku, gdy na papieża został wybrany kardynał Karol Wojtyła, który przyjął imię Jan Paweł II.

Prymas Tysiąclecia odebrał to jako otwarcie nowego okresu dla Kościoła powszechnego i szansę dla Polaków. Na spotkaniu z duchowieństwem polskim w Rzymie mówił:

Jasnogórskie Śluby Narodu

Prymas Wyszyński był czcicielem Matki Bożej, zarówno poprzez osobiste zawierzenie, jak i w wymiarze społecznym, czego wyrazem były między innymi Jasnogórskie Śluby Narodu. Między innymi dzięki staraniom prymasa, papież Paweł VI w 1964 roku ogłosił Maryję Matką Kościoła.

Kardynał Stefan Wyszyński był przekonany o szczególnej roli sanktuarium na Jasnej Górze, do którego pielgrzymował ponad 600 razy. W rozważaniach, podczas Apelu Jasnogórskiego 12 maja 1980 roku modlił się za naród polski:

Pośrednik między władzami PRL a „Solidarnością”

W latach 1980-1981 prymas Wyszyński pośredniczył w rozmowach między władzami PRL a „Solidarnością”. Przed zakończeniem strajku na Wybrzeżu, 28 sierpnia 1980 roku wygłosił na Jasnej Górze orędzie do narodu:

Spotkanie z gen. Jaruzelskim

Na początku 1981 roku w kraju doszło do kolejnych napięć politycznych. Zaognił się spór między władzami i działającą od kilku miesięcy „Solidarnością”. Poważnie już chory prymas Wyszyński zdecydował się na spotkanie z premierem, generałem Wojciechem Jaruzelskim 26 marca:

Prymas Stefan Wyszyński uspokajał nastroje społeczeństwa, a obawiając się ze strony władz rozwiązań siłowych, przekonywał, by nie wymuszać pożądanych zmian strajkiem generalnym:

Ostatnia msza Prymasa Wyszyńskiego

12 maja 1981 roku prymas Stefan Wyszyński odprawił swoją ostatnią mszę. 13 maja doszło do zamachu na Jana Pawła II. W kościołach spontanicznie gromadzili się ludzie, modląc się o zdrowie papieża i prymasa.

W przesłaniu 14 maja kardynał Wyszyński prosił, aby wszystkie modlitwy ofiarować w intencji Ojca Świętego. Słów prymasa, nagranych na magnetofon, wierni wysłuchali tego samego dnia między innymi w archikatedrze warszawskiej:

Pogrzeb Prymasa manifestacją patriotyzmu. „Niekoronowany król Polski”

Kardynał Stefan Wyszyński zmarł 28 maja 1981 roku. Jego pogrzeb stał się wielkim wydarzeniem patriotycznym i manifestacją poparcia głoszonych przez niego idei. Na uroczystości na placu Zwycięstwa w Warszawie (obecnie plac marsz. Józefa Piłsudskiego), którym przewodniczył watykański sekretarz stanu kardynał Agostino Casaroli, przybyło kilkaset tysięcy ludzi.

Na trumnie Prymasa Tysiąclecia leżała biało czerwona szarfa ze znamiennym napisem: „Niekoronowanemu królowi Polski”.

Historyk, profesor Jerzy Eisler, zwrócił uwagę na znaczący moment podczas pogrzebu prymasa Wyszyńskiego – kiedy trumna niesiona do katedry znalazła się w otoczeniu robotników, hutników i ludzi „Solidarności”, rozległ się spontaniczny śpiew „My chcemy Boga”:

Prymas Stefan Wyszyński pozostawił po sobie duchowy testament, w którym wybaczał wszystkim ludziom, także tym, którzy go atakowali i więzili.

Został pochowany w archikatedrze świętego Jana w Warszawie.

40 lat temu zmarł kardynał Stefan Wyszyński, Prymas Tysiąclecia [ARCHIWALNE DŹWIĘKI] | Radio Zachód

Sarkofag Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie. Fot. Cezary p – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7370675

Beatyfikacja Prymasa Tysiąclecia 12 września 2021 r.

Proces beatyfikacyjny kardynała Wyszyńskiego rozpoczął się w maju 1989 roku i trwał 30 lat. Zakończył się 2 października 2019 roku, kiedy papież Franciszek zatwierdził dekrety Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych. Jeden z nich dotyczył uznania cudu uzdrowienia za wstawiennictwem prymasa. Tym samym spełniony został ostatni wymóg niezbędny do beatyfikacji. Uroczystość odbędzie się 12 września. Prymasowi Tysiąclecia przysługuje tytuł „Czcigodnego Sługi Bożego”.


REKLAMA


Komentuj odpowiedzialnie! Odnoś się do treści informacji, nie obrażaj rozmówców, nie używaj słów niecenzuralnych. Rozgłośnia zastrzega sobie prawo do moderacji komentarzy naruszających te zasady. Administratorem Twoich komentarzy jest Facebook, który może stosować do nich także "Zasady społeczności Facebooka".

W trosce o bezpieczeństwo użytkowników, komentarze zawierające linki nie są publikowane.



Skomentuj na Facebooku



Polub naszą stronę na Facebooku