-2°C
- Strona główna
- \
- Poradnik Językowy Mariana Bugajskiego
Marian Bugajski
- Strona internetowa profesora www.marian.bugajski.com.pl
Marian Bugajski jest profesorem nauk humanistycznych, kieruje Zakładem Komunikacji Językowej na Uniwersytecie Zielonogórskim.
Data: 08.03.2010 13:44 Autor pytania: Bogumiła Walicka
Pytanie: Proszę o rozstrzygnięcie, kiedy należy pisać wielką literą WWW, a kiedy małą? Sprawa niby błaha, ale spór trwa, tym bardziej, że dotyczy zapisu w podręcznikach. Pozdrawiam serdecznie, Bopgumiła walicka
Odpowiedź: WWW (World Wide Web) to skrót nazwy ogólnoświatowej sieci komputerowej i piszemy go dużymi literami, małe litery stosujemy zaś w adresach internetowych, np.: www.wp.pl. Pozdrawiam. Marian Bugajski
Data: 07.03.2010 16:53 Autor pytania: Maciej Wietrzyński
Pytanie: Panie Profesorze, jakie są zasady (o ile jakieś są) odmiany obcojęzycznych akronimów w j. polskim? W Googlach wpisałem "USA idą" i na pierwszej pozycji wyskoczył artykuł z Wyborczej zatytułowany: "USA idą na wojnę z Chinami". Następnie wpisałem "USA idzie" i na szóstej pozycji znalazłem tytuł artykułu z Wprost: "USA idzie Rosji na rękę". Dlaczego USA "idą" na wojnę z Chinami, ale już z Rosją "idzie" na rękę a nie "idą"? Dlaczego takie skróty jak UFO lub NATO są w naszym języku rodzaju nijakiego, chociaż odnoszą się do rzeczowników rodzaju męskiego (obiekt i pakt). Z drugiej strony o "USA" nie mówimy "ona", choć to najbardziej intuicyjna forma dla wyrazów zakończonych literą "a". Czy istnieją jakieś ogólne zasady dotyczące obcojęzycznych akronimów?
Odpowiedź: Skróty w języku polskim podlegają leksykalizacji (upodabniają się do „normalnych” wyrazów). Ten proces nazywa się leksykalizacją. O formie takiego wyrazu decyduje jego pełna nazwa, a więc „USA – Stany Zjednoczone idą na wojnę”, lub jego forma gramatyczna. Wobec tego liczba i rodzaj skrótowców zależy też od ich zakończenia: spółgłoska – rodzaj męski, akcentowane -e, -i, -o, -u – rodzaj nijaki, akcentowane -a – rodzaj żeński lub nijaki. A więc: to USA lub te USA, to UFO i to NATO. Uważam, że to zjawisko jest uwarunkowane także psychologicznie; wydaje mi się, że zazwyczaj (ponieważ nie musimy znać znaczeń poszczególnych wyrazów obcych) większą uwagę zwracamy na formę skrótów – ich podobieństwo do normalnych wyrazów polskich. Polecam artykuł z pewuenowskiego słownika poprawnej polszczyzny. Pozdrawiam. Marian Bugajski
Data: 25.02.2010 13:33 Autor pytania: Elwira Trepczyńska˛
Pytanie: Szanowny Panie Profesorze, ten nieszczęsny X znałazłam na 941. stronie słownika poprawnej polszczyzny PWN z 1973 - Redaktor Naczelny Prof. dr Witold Doroszewski. Przytoczone tam są 4 formy użytkowe. Znaczy, że był i został usunięty w trakcie roformowania? Czy tylko zapomniany? Pozdrawiam ET
Odpowiedź: No właśnie. I napisano tam, że jest to litera alfabetu łacińskiego używana w dawnej pisowni polskiej. Znak nie został usunięty na podstawie jakiejś konkretnej decyzji, uznaje się po prostu, że w polskich wyrazach jest niepotrzebny, bo można go zapisywać przez ks i gz. Mnie się jednak wydaje, że zakres jego użycia się poszerza i jest to tendencja sprzeczna ze stanowiskiem językoznawców. Serdeczności. Marian Bugajski
Data: 24.02.2010 20:00 Autor pytania: Robert Nowosiadlo
Pytanie: Najserdeczniej przepraszam i pozdrawiam Pana Roberta. Marian Bugajski
Odpowiedź: Najserdeczniej przepraszam i pozdrawiam Pana Roberta. Marian Bugajski
Data: 23.02.2010 16:45 Autor pytania: Elwira Trepczynska
Pytanie: Panie Profesorze, kto podejmie walkę z takimi tworami jak: "pecet" ? Czy nie można napisać " PC" albo "komputer" zamiast tego wulgarnie brzmiącego wyraziska? Zródło: dzisiejsza Gazeta Lubuska w artykule o twórcy pierwszego polskiego komputera. Przez kilkoma dniami to samo w yrazisko w Rzeczpospolitej. Przecież to zachwaszczanie języka, moim zdaniem naturalnie. Drugie pytanie: w polskim alfabecie mamy przecież literę " X " . Wiele osób pisze "faks" zamiast używać tej litery i pisać "fax"? Czy jest to poprawne? Pozdrawiam i dziekuję E.T.
Odpowiedź: Jest pewne, że ja nie należę do "walczących" językoznawców. Nie ma zresztą sensu walczyć z błędami, lepiej jest się starać, żeby ich nie popełniać. A "pecet" wcale nie jest wugarny, może tylko niekoniecznie potrzebny.
W polskim alfabecie nie ma litery X. Pojawia się ona tylko w wyrazach obcych, ale wydaje mi się, że jej zastosowanie ostatnio się zwiększa.
Pozdrawiam najserdeczniej. Marian Bugajski
Data: 22.02.2010 16:08 Autor pytania: Katarzyna Wilk
Pytanie: Które ze zdań jest poprawne: Obrysuj po śladzie po jednym kwiatku każdego koloru. Obrysuj po śladzie po jednym kwiatku z każdego koloru. Obrysuj po śladzie po jednym kwiatku w każdym kolorze. Z góry dziękuję za odpowiedź. Pozdrawiam
Odpowiedź: W każdym kolorze albo każdego koloru. Pozdrawiam. Marian Bugajski