°C

W sobotę wielkie liczenie nietoperzy w MRU

fot. organizatorzy

W najbliższą sobotę grupa 70 znawców nietoperzy z Polski i zagranicy weźmie udział w 18. edycji międzynarodowego liczenia nietoperzy hibernujących w podziemiach Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego - poinformował PAP koordynator akcji dr Tomasz Kokurewicz z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.

MRU to największe zimowisko tych ssaków w Polsce.

Chiropterolodzy mają dokładnie opracowany plan przedsięwzięcia, będący efektem blisko 20-letniej praktyki. Liczenie odbędzie się w sobotę między godz. 6 a 16. Weźmie w nim udział 70 osób podzielonych na dziewięć grup. Każda z nich będzie odpowiedzialna za jeden z sektorów w podziemiach o łącznej długości ok. 32 km.

W liczeniu wezmą udział chiropterolodzy z 14 krajów, w tym po raz pierwszy z trzech spoza Unii Europejskiej, tj. Bośni i Hercegowiny, Serbii i Turcji. Łącznie zagraniczne ośrodki naukowe będą reprezentowały 52 osoby.

Z Polski w liczeniu weźmie udział 18 osób. Najliczniejszą grupę będą stanowili chiropterolodzy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, będą też chiropterolodzy z Uniwersytetu Gdańskiego, Instytutu Badawczego Leśnictwa i Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra” z Poznania.

„Podczas liczenia nie chodzi tylko o czysto matematyczne dane. Nietoperze oznaczamy do gatunku, ponadto dzięki automatycznym rejestratorom temperatury i wilgotności pracującym w podziemiach od dwóch lat monitorujemy warunki mikroklimatyczne w tym unikatowym zimowisku nietoperzy. Jest to także okazja do sprawdzenia, czy hibernującym nietoperzom nie zagrażają drapieżniki czy też nielegalna eksploracja wyłączonych z ruchu turystycznego części podziemi” – powiedział PAP Kokurewicz.

Dodał, że w tym roku ukaże się specjalistyczna publikacja podsumowująca wyniki blisko 20-letnich badań tego zimowiska nietoperzy i wpływu globalnego ocieplenia na zimujące nietoperze. Zimowa kolonia nietoperzy zamieszkująca podziemia Centralnego Odcinka Frontu Umocnionego Łuku Odry i Warty jest doskonale znana badaczom nietoperzy z Unii Europejskiej. Prowadzone tam co roku liczenia są międzynarodowym przedsięwzięciem, które często owocuje nawiązywaniem kontaktów i inicjowaniem nowych projektów badawczych. To także swoista platforma zdobywania wiedzy przez „świeżo upieczonych” magistrów nauk przyrodniczych.

Na przestrzeni minionych lat naukowcy zgromadzili wiele informacji nt. zimowiska w MRU. Okazuje się, że do międzyrzeckich podziemi nietoperze przylatują z rozległego obszaru Nizin Środkowoeuropejskich o powierzchni co najmniej 17 tys. km kwadratowych. Obserwowane długości ich przelotów sięgają nawet 260 km.

„To największe zimowisko nietoperzy w Polsce znajdujące się w pierwszej dziesiątce najliczniejszych zimowisk w Unii Europejskiej. W MRU co roku zimę spędza ponad 30 tys. tych skrzydlatych ssaków. Z tego powodu ich ochrona na obszarze Natura 2000 +Nietoperek+ ma międzynarodowe znaczenie, a jej skuteczność wpływa na liczebność nietoperzy na dużym obszarze Europy Środkowej” – zaznaczył Kokurewicz.

Na podziemną część MRU składa się system korytarzy, tunelów i komór (o łącznej długości 32 km) oraz naziemnych bunkrów. Kompleks został zbudowany przez Niemców w latach 30. XX wieku i w czasie II wojny światowej. Panująca tam stała temperatura (8-10 stopni Celsjusza) i wilgotność stwarzają nietoperzom optymalne warunki do zimowej hibernacji.

W zależności od gatunku skupiska hibernujących nietoperzy – nazywane klastrami – liczą od kilku do nawet tysiąca osobników. Nietoperze śpią w podziemiach wisząc głowami w dół. Najliczniej zimują tam: nocek duży, nocek rudy i nocek Natterera. Najrzadsze z gatunków to: nocki Bechsteina i nocki łydkowłose.

Zwierzęta te opanowały sztukę hibernacji – spada wówczas temperatura ich ciała i zwalania metabolizm. Dzięki temu mogą przetrwać bez pożywienia kilka miesięcy podtrzymując funkcje życiowe jedynie dzięki zgromadzonym jesienią zapasom tłuszczu.

Od 1999 roku liczenia – w ramach działalności badawczej – organizuje Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. Polska ma obowiązek składania co 5 lat raportu Komisji Europejskiej nt. stanu cennych przyrodniczo siedlisk i gatunków objętych ochroną w ramach obszarów Natura 2000, a do takich należy cały kompleks MRU.

Wśród 26 gatunków nietoperzy stwierdzonych dotychczas w Polsce osiem zostało wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej.

Przed rokiem w podziemiach MRU naukowcy naliczyli prawie 36 tys. nietoperzy reprezentujących 10 gatunków.

Przypominamy, że użytkowników serwisu obowiązują zasady NETykiety oraz przepisy polskiego prawa. Rozgłośnia może przekazać na wniosek uprawnionych organów dane identyfikacyjne użytkowników, tj. adresy e-mail, adresy IP